De drie heffingen die u niet mag verwarren
Veel zelfstandigen spreken over belastingen en gooien daarbij drie heel verschillende zaken op één hoop. Ze scheiden is de eerste stap naar een juiste berekening.
-
De btw is geen belasting op uw inkomen. U int ze voor de Staat en u stort ze door. Ze passeert op uw rekening, ze is nooit van u.
-
De sociale bijdragen financieren uw sociaal statuut: pensioen, gezondheidszorg, arbeidsongeschiktheid, kinderbijslag.
-
De personenbelasting slaat op uw netto beroepsinkomen, nadat uw kosten en uw sociale bijdragen zijn afgetrokken.
Stap 1: uw netto beroepsinkomen berekenen
Vertrek van uw ontvangsten exclusief btw over het jaar en trek uw aftrekbare beroepskosten af. Zo krijgt u uw brutowinst.
De sociale bijdragen die u tijdens het jaar betaalde, trekt u vervolgens af. Het resultaat is uw netto belastbaar inkomen, de basis voor de hele berekening die volgt.
Ontvangsten exclusief btw, min de beroepskosten, min de betaalde sociale bijdragen: dat is uw netto belastbaar inkomen.
Stap 2: de sociale bijdragen
U betaalt ze elk kwartaal aan uw sociaal verzekeringsfonds. Het basistarief ligt rond 20,5 % van het netto beroepsinkomen tot een eerste plafond, daarna geldt een verlaagd tarief van ongeveer 14,16 %. Daar komt nog een beheersbijdrage van het fonds bij, in de orde van 3 tot 4 %.
Het mechanisme verrast bijna elke starter: u betaalt eerst voorlopige bijdragen op uw inkomen van drie jaar geleden, en pas later volgt een regularisatie wanneer de administratie uw werkelijke inkomen kent. Wie snel groeit, krijgt die zware afrekening dus twee jaar later, vaak op het slechtste moment.
U kunt vragen om nu al hogere voorlopige bijdragen te betalen. Dat is de eenvoudigste manier om de inhaalbeweging te vermijden, en die bijdragen zijn aftrekbaar in het jaar waarin u ze betaalt.
Stap 3: de personenbelasting
De Belgische belasting is progressief: elke inkomensschijf wordt aan haar eigen tarief belast. In een hogere schijf terechtkomen belast dus niet uw volledige inkomen aan dat tarief, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht.
Een belastingvrije som, in de orde van 10 500 €, drukt de rekening, net als personen ten laste. De gemeentelijke opcentiemen, tussen 6 en 9 % naargelang de gemeente, komen daarna bovenop het bekomen bedrag.
Belastingschijven, als grootteorde
| Tarief |
Schijf netto belastbaar inkomen |
| 25 % |
Tot ongeveer 16 000 € |
| 40 % |
Van ongeveer 16 000 € tot 28 800 € |
| 45 % |
Van ongeveer 28 800 € tot 49 800 € |
| 50 % |
Boven ongeveer 49 800 € |
De schijven worden elk jaar geïndexeerd. De waarden hierboven dienen als grootteorde om te provisioneren, niet als officiële berekening.
Stap 4: de voorafbetalingen
Anders dan een werknemer heeft een zelfstandige geen maandelijkse bedrijfsvoorheffing. De Staat verwacht dus dat u uw belasting op voorhand betaalt, in vier vervaldagen.
Betaalt u niets vooraf, dan volgt een vermeerdering op de verschuldigde belasting. Hoe vroeger in het jaar u betaalt, hoe groter het voordeel. Wie zich voor het eerst als zelfstandige in hoofdberoep vestigt, ontsnapt de eerste jaren aan die vermeerdering.
De vier vervaldagen voor voorafbetalingen
| Kwartaal |
Uiterste datum |
| Eerste betaling |
10 april |
| Tweede betaling |
10 juli |
| Derde betaling |
10 oktober |
| Vierde betaling |
20 december |
Hoeveel zet u opzij per factuur?
De meest verspreide vuistregel is om een derde van elk geïnd bedrag exclusief btw op een aparte rekening te zetten. Dat derde dekt de sociale bijdragen en de belasting. Naargelang uw inkomen en uw gezinslast varieert de werkelijke verhouding, maar vertrekken van een derde voorkomt pijnlijke jaareindes.
Zet daar ook de geïnde btw bij, die onaangeroerd moet blijven tot de indiening. De meeste zelfstandigen met kasproblemen hebben gewoon btw uitgegeven die niet van hen was.
De beroepskosten die het vaakst vergeten worden
Elke euro verantwoorde kosten verlaagt tegelijk uw sociale bijdragen en uw belasting. Het is de meest toegankelijke hefboom, en meteen ook de minst benutte.
-
Informatica- en beroepsmateriaal, afgeschreven over meerdere jaren wanneer het bedrag dat rechtvaardigt.
-
De autokosten, volgens de aftrekregels die op uw wagen van toepassing zijn.
-
Het beroepsgedeelte van de huur, de elektriciteit, de verwarming en het internet wanneer u thuis werkt.
-
Software-abonnementen, beroepsmatige bankkosten en betaalcommissies.
-
Opleidingen, vakliteratuur en beroepsbijdragen.
-
Beroepsverzekeringen en het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen.
Het wettelijke kostenforfait bestaat, maar zodra u materiaal, een voertuig of een bureau hebt, zijn de werkelijke kosten vrijwel altijd voordeliger. Dan moet u de bewijsstukken wel bijgehouden hebben, en dat speelt zich het hele jaar af.
Eenmanszaak houden of naar een vennootschap gaan?
Er bestaat geen magische drempel. Als natuurlijke persoon bereikt het marginale tarief snel 50 %. In de vennootschapsbelasting bedraagt het tarief 25 %, verlaagd tot 20 % op de eerste schijf van 100 000 € winst wanneer bepaalde voorwaarden vervuld zijn, waaronder een voldoende bedrijfsleidersbezoldiging.
Een vennootschap brengt ook vaste kosten, boekhoudkundige verplichtingen en zwaarder beheer mee. De berekening maakt u met een boekhouder, op uw werkelijke cijfers, nooit op een gemiddelde dat u ergens las.
Hoe Novadesko u helder zicht geeft
Een juiste fiscale berekening vraagt actuele cijfers. Precies dat houdt Novadesko voor u bij, het hele jaar door.
-
Uw ontvangsten en uitgaven staan gecentraliseerd, met het bewijsstuk aan elke boeking gekoppeld.
-
Aankoopfacturen worden automatisch gelezen en per kostencategorie gerangschikt, wat vergetelheden op het jaareinde beperkt.
-
Een fiscale raming geeft u een grootteorde van het te provisioneren bedrag, zonder te wachten op het aanslagbiljet.
-
De export voor uw boekhouder maakt u met één klik, in het formaat dat hij verwacht.
-
U volgt uw werkelijke kaspositie op, met de geïnde btw en de opzijgezette belastingprovisies.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet ik mijn belastingaangifte indienen?
De aangifte in de personenbelasting dient u jaarlijks in, meestal via Tax-on-web. Zelfstandigen krijgen een langere termijn dan werknemers, en er geldt een bijkomende termijn wanneer de aangifte via een mandataris verloopt.
Zijn sociale bijdragen aftrekbaar?
Ja, volledig, in het jaar waarin u ze betaalt. Daarom kan een extra storting vóór 31 december de belasting van het lopende jaar drukken.
Betaalt een zelfstandige in bijberoep dezelfde belasting?
De berekening is dezelfde, maar uw inkomsten als zelfstandige komen bovenop uw loon en worden dus in uw hoogste schijven belast. Voor de sociale bijdragen gelden eigen regels voor het bijberoep.
Wat als ik geen enkele voorafbetaling deed?
Er volgt een vermeerdering op de verschuldigde belasting. Het is geen boete, maar wel een vermijdbare kost die zwaarder wordt elk jaar dat u het probleem uitstelt.
Heb ik een boekhouder nodig als zelfstandige?
Als natuurlijke persoon is het niet verplicht, maar het is sterk aan te raden zodra de activiteit groeit. Software houdt uw cijfers proper, een boekhouder interpreteert ze en draagt de verantwoordelijkheid.
Verder lezen
Deze gids is louter informatief. Drempels en bedragen worden elk jaar geïndexeerd: controleer ze bij de FOD Financiën of bij uw boekhouder voordat u beslist.
