Wat het auteursrechtenregime nog mogelijk maakt
Wie een werk maakt en de bijhorende rechten overdraagt of in licentie geeft, ontvangt daarvoor geen gewone vergoeding. De Belgische fiscus behandelt dat bedrag als een roerend inkomen, belast tegen 15 % na aftrek van forfaitaire kosten, terwijl uw gewone erelonen in de progressieve schijven belanden en sociale bijdragen meebrengen.
Het verschil is groot, en precies daarom werden de voorwaarden op 1 januari 2023 aangescherpt. Het regime is niet verdwenen, maar het mikt nu op een duidelijk profiel: wie echt een beschermd werk maakt en de rechten daarop schriftelijk overdraagt, niet wie een stuk van zijn erelonen anders benoemt.
-
Afzonderlijke belasting van 15 % op het deel dat als roerend inkomen wordt gekwalificeerd.
-
Forfaitaire kosten die vóór de belasting worden afgetrokken, zonder één uitgave te moeten bewijzen.
-
Roerende voorheffing die wordt ingehouden door wie u betaalt, als die in België gevestigd is.
-
Geen sociale bijdragen als zelfstandige zolang het inkomen zijn roerende kwalificatie behoudt.
Alles draait rond de overdracht. Zonder geschreven contract dat het werk benoemt en rechten overdraagt, is er geen auteursrechtelijk inkomen, alleen een factuur voor een prestatie.
De toegangsvoorwaarden sinds de hervorming
De wet stelt twee voorwaarden die samen moeten spelen, en het is de tweede die de meeste snel opgezette dossiers de das omdoet. Er moet eerst een beschermd werk van letterkunde of kunst zijn, of de prestatie van een uitvoerend kunstenaar. Daarna moet u die rechten overdragen of in licentie geven met het oog op exploitatie.
Die exploitatie bewijst u op twee manieren. Ofwel hebt u een kunstwerkattest van de bevoegde commissie. Ofwel draagt u uw rechten over aan een derde met het oog op mededeling aan het publiek, een openbare uitvoering of een reproductie. Een intern document dat drie collega's lezen, voldoet aan geen van beide.
-
Een origineel werk dat de persoonlijke stempel van de auteur draagt. Een standaard dashboard of een overgeschreven checklist haalt die test niet.
-
Een geschreven en gedateerde overdracht of licentie, met de omschrijving van het werk en de omvang van de rechten.
-
Een reële exploitatie door de verkrijger, of een kunstwerkattest op zak.
-
Een verdedigbare opsplitsing tussen het prestatiedeel en het rechtendeel, becijferd in het contract of in een bijlage.
De administratie kijkt naar de werkelijkheid, niet naar het etiket. Een contract dat 30 % aan auteursrechten toekent terwijl er gewoon een dienst wordt geleverd, wordt geherkwalificeerd, met nalatigheidsinteresten erbovenop.
De grensbedragen van 2026: drie limieten die samenlopen
Veel zelfstandigen kennen alleen het absolute plafond en worden verrast door de twee andere. De drie limieten gelden tegelijk, en de strengste haalt het.
De wettelijke bedragen zijn basisbedragen die elk jaar worden geïndexeerd. Het absolute plafond vertrekt van 37 500 € en de kostenschijven van 10 000 € en 20 000 €. Na indexering ligt het plafond ruim boven 70 000 € en schommelt de eerste kostenschijf rond 20 000 €. Neem het exacte cijfer van het jaar uit de barema's van de FOD Financiën: het beweegt elk aanslagjaar.
De drie limieten van het regime, in één oogopslag
| Limiet |
Wat de regel zegt |
Wat er gebeurt bij overschrijding |
| Absoluut jaarplafond |
37 500 € basisbedrag, elk jaar geïndexeerd, vandaag ruim boven 70 000 € |
Het overschot wordt een beroepsinkomen, belast in de schijven en onderworpen aan bijdragen |
| Forfaitaire kosten, eerste schijf |
50 % kosten op de eerste schijf, ongeveer 20 000 € na indexering |
Daarboven zakt het kostenpercentage |
| Forfaitaire kosten, tweede schijf |
25 % kosten op de volgende schijf, tot ongeveer 40 000 € |
Daarboven geen forfait meer, tenzij bewezen werkelijke kosten |
| Verhouding tot de vergoeding |
De auteursrechten mogen niet meer bedragen dan 30 % van het geheel vergoeding plus rechten van dezelfde opdrachtgever |
Het overschot wordt geherkwalificeerd als vergoeding |
| Gemiddelde van de vier vorige jaren |
Het gemiddelde van de rechten over de vier vorige belastbare tijdperken mag het absolute plafond niet overschrijden |
Het regime geldt niet meer voor het lopende jaar |
De grens van 30 % wordt berekend op alles wat dezelfde opdrachtgever u betaalt. Factureert u 50 000 € aan één klant, dan kan hoogstens 15 000 € als auteursrecht worden gekwalificeerd, ook al zit u nog ver onder uw jaarplafond.
Wat het werkelijk oplevert
Niets zegt zoveel als een cijfer. Neem een zelfstandige die op een jaar 20 000 € aan auteursrechten ontvangt, bovenop zijn gewone erelonen, en die onder de drie limieten blijft.
Van die 20 000 € gaat de helft op aan forfaitaire kosten. Er blijft 10 000 € belastbaar over, tegen 15 %, dus 1 500 € belasting. Dezelfde 20 000 € als ereloon, bij een zelfstandige die al in de schijf van 45 % zit, laat merkelijk minder over zodra de sociale bijdragen van meer dan 20 % bij de belasting komen.
Voorbeeld: 20 000 € auteursrechten op een jaar
| Stap |
Berekeningsbasis |
Bedrag |
| Bruto auteursrechten |
Wat de klant betaalt voor de overdracht |
20 000 € |
| Forfaitaire kosten van 50 % |
Geïndexeerde eerste schijf, hier afgerond op 20 000 € |
10 000 € |
| Belastbare basis |
20 000 € min de forfaitaire kosten |
10 000 € |
| Roerende voorheffing van 15 % |
Ingehouden door de Belgische schuldenaar |
1 500 € |
| Netto ontvangen |
Na belasting, zonder sociale bijdragen |
18 500 € |
De bedragen in de tabel gebruiken afgeronde geïndexeerde schijven om de mechaniek te tonen. Uw boekhouder past de officiële cijfers van het betrokken inkomstenjaar toe.
Concreet
Ereloon en overdracht apart, al op de factuur
De berekening past op één lijn in een rekenblad. Het lastige komt bij het factureren: staan de prestatie en de overdracht van rechten op dezelfde post, dan komt een controle daarop terug. Novadesko houdt de twee lijnen uit elkaar en verstuurt de factuur in gestructureerd formaat.
Veertien dagen gratis, zonder bankkaart.
Ontwikkelaars en IT: de deur ging dicht voor code
Dit is het pijnlijke punt, en u hoort het beter meteen. Computerprogramma's worden beschermd door een apart boekdeel van het Wetboek van economisch recht, en de hervorming van 2023 heeft het fiscale regime voorbehouden aan werken van letterkunde en kunst. Vertaald: broncode, een applicatie, een automatiseringsscript of een bedrijfsmodule geven geen recht meer op het regime.
De sector trok naar het Grondwettelijk Hof, dat de beroepen in 2024 verwierp, en de uitsluiting blijft overeind. Ontwikkelaars die het regime tot 2022 gebruikten, kregen één overgangsjaar met gehalveerde grensbedragen, daarna doofde de maatregel uit.
Dat betekent niet dat niemand in de informatica er nog aanspraak op maakt. Een ontwikkelaar die een technisch boek schrijft, een videoreeks opneemt, diepgaande artikels publiceert of een visuele identiteit tekent, maakt wel degelijk een letterkundig of grafisch werk. Wat u levert telt, niet de NACE-code van uw onderneming.
Wat nog kan wanneer u in de informatica werkt
| Wat u levert |
Auteursrechten mogelijk |
Waarom |
| Broncode, applicatie, script, module |
Nee |
Een computerprogramma valt onder een ander boekdeel van het Wetboek van economisch recht, sinds 2023 buiten het regime |
| Technische documentatie, whitepaper, diepgaand artikel |
Ja, onder voorwaarden |
Origineel letterkundig werk, als het schriftelijk wordt overgedragen en echt gepubliceerd raakt |
| Opgenomen opleiding, videocapsule, podcast |
Ja, onder voorwaarden |
Werk dat een publiek bereikt, met een uitgever of platform als verkrijger |
| Interfaceontwerp, illustratie, huisstijl |
Ja, onder voorwaarden |
Beschermd grafisch werk, met een overdracht die in het contract staat beschreven |
| Analyse, advies en support per uur gefactureerd |
Nee |
U verkoopt tijd, geen werk waarvan u de rechten overdraagt |
Zat u vóór 2023 in dit regime en veranderde er niets aan uw contracten, laat uw constructie dan nalezen. Een rechtzetting over meerdere aanslagjaren kost veel meer dan een advies vooraf.
Drie situaties die u echt tegenkomt
Het eerste geval is een freelancer die een platform bouwt voor een Brusselse klant. Zijn hele facturatie gaat over ontwikkeling. Geen euro auteursrecht mogelijk in 2026, hoe het contract ook is opgesteld.
Het tweede is een consultant die kmo's begeleidt en daarnaast een reeks videotrainingen maakt die door een uitgever worden verspreid. Dat opleidingsdeel kan onder het regime vallen: het werk bestaat, het wordt aan een derde overgedragen en het bereikt effectief een publiek. Zijn adviesopdracht blijft een gewone prestatie.
Het derde is een zelfstandige grafisch vormgeefster die huisstijlen en interfaceontwerpen levert. Zij draagt exploitatierechten over op beschermde grafische werken, met een contract dat ze beschrijft. Het regime geldt, binnen de grens van 30 % van wat elke klant haar betaalt.
Wat de sterke dossiers gemeen hebben: een factuur die de lijn prestatie duidelijk scheidt van de lijn overdracht van rechten, en een contract dat uitlegt waarom.
Contract, fiche 281.45 en aangifte
Wie u auteursrechten betaalt, heeft precieze verplichtingen. Hij houdt 15 % roerende voorheffing in op het bedrag na forfaitaire kosten, stort die door en maakt een fiche 281.45 op uw naam op. U krijgt dus een officieel document met het brutobedrag, de afgetrokken kosten en de betaalde voorheffing.
Die voorheffing is bevrijdend voor een particulier, maar de inkomsten horen toch in uw aangifte in de personenbelasting thuis, bij de roerende inkomsten. Is uw klant in het buitenland gevestigd, dan houdt niemand iets voor u in: u geeft het bedrag zelf aan en betaalt de belasting zelf.
-
Een overdrachtsovereenkomst die vóór de betaling is ondertekend, nooit achteraf gereconstrueerd.
-
Een factuur of afrekening die het auteursrechtelijke deel apart zet.
-
De fiche 281.45 bij uw boekhoudkundige stukken van het jaar.
-
De vermelding van de bedragen in de aangifte, ook als de voorheffing al werd ingehouden.
Houd ook het bewijs van exploitatie bij: de link naar de publicatie, de oplage, het platform. Dat toont de mededeling aan het publiek aan wanneer een controleur ernaar vraagt.
De twee inkomsten gescheiden houden in uw boekhouding
Een auteursrechtendossier wint of verliest u met de stukken. Twee jaar later moet u nog terugvinden welke factuur welke overdracht dekte, voor welke klant en voor welk werk. Een rekenblad op een laptop volstaat daarvoor niet.
In Novadesko factureert u de prestatie en de overdracht van rechten op aparte lijnen, met hun eigen omschrijving, en blijft de overeenkomst bij de klant hangen. Sinds 2026 is de gestructureerde elektronische factuur verplicht tussen Belgische ondernemingen: uw facturen vertrekken via het Peppol netwerk, komen rechtstreeks in de software van de klant terecht en houden die opsplitsing aan beide kanten leesbaar.
-
Aparte factuurlijnen voor erelonen en voor de overdracht van rechten, met een duidelijke omschrijving.
-
Facturen versturen en ontvangen in gestructureerd formaat via Peppol.
-
Contracten en fiches 281.45 opgeborgen in het klantendossier.
-
Volledige export naar uw boekhouder op het moment van de aangifte.
Hoe zichtbaarder de opsplitsing al op de factuur staat, hoe minder u achteraf moet uitleggen.
Veelgestelde vragen
Bestaat het auteursrechtenregime in België nog in 2026?
Ja. Het fiscale regime van de auteursrechten blijft bestaan: een afzonderlijke belasting van 15 % na forfaitaire kosten, binnen een geïndexeerd jaarplafond. Het zijn de toegangsvoorwaarden die op 1 januari 2023 zijn aangescherpt, met de eis van een beschermd werk van letterkunde of kunst en een echte overdracht van rechten.
Wat is het grensbedrag voor auteursrechten in België voor 2026?
Het wettelijke plafond bedraagt 37 500 € als basisbedrag, elk jaar geïndexeerd, waardoor het de voorbije jaren boven 70 000 € uitkomt. Er komen twee limieten bij: de rechten mogen niet meer zijn dan 30 % van het geheel vergoeding plus rechten van dezelfde opdrachtgever, en het gemiddelde van de vier vorige jaren mag het absolute plafond niet overschrijden.
Mag een softwareontwikkelaar nog auteursrechten aangeven?
Niet voor code. Computerprogramma's zijn sinds 2023 uitgesloten, een uitsluiting die het Grondwettelijk Hof in 2024 heeft bevestigd. Een ontwikkelaar die een technisch boek schrijft, een videoopleiding maakt of grafische werken creëert, kan voor die creaties wel onder het regime vallen, op voorwaarde dat de rechten schriftelijk worden overgedragen en het werk echt wordt geëxploiteerd.
Hoe wordt de belasting op auteursrechten berekend?
Eerst worden de forfaitaire kosten van het brutobedrag afgetrokken: 50 % op de eerste geïndexeerde schijf, 25 % op de volgende. Het saldo wordt als roerend inkomen belast tegen 15 %. Op 20 000 € bruto blijft dus ongeveer 10 000 € belastbaar over, goed voor 1 500 € belasting.
Moet u sociale bijdragen betalen op auteursrechten?
Zolang het inkomen zijn roerende kwalificatie behoudt en binnen de grensbedragen blijft, zit het niet in de berekeningsbasis van de sociale bijdragen als zelfstandige. Zodra een deel wordt geherkwalificeerd als beroepsinkomen, telt het mee voor het inkomen van dat jaar en dus ook voor de bijdragen, bovenop de progressieve belasting.
Wie houdt de roerende voorheffing van 15 % in?
De Belgische schuldenaar, dus de onderneming of de uitgever die u betaalt. Die houdt de voorheffing in, stort ze door aan de administratie en bezorgt u een fiche 281.45. Is uw klant in het buitenland gevestigd, dan gebeurt er geen inhouding en geeft u het bedrag zelf aan in uw aangifte in de personenbelasting.
Wat riskeert u als de opsplitsing overdreven wordt bevonden?
Het deel dat als overdreven wordt beschouwd, wordt geherkwalificeerd als bezoldiging of baat. Het gaat dan naar de progressieve schijven, is onderworpen aan sociale bijdragen, en er kunnen een belastingverhoging en nalatigheidsinteresten bij komen. Daarom is een voorzichtige opsplitsing met een degelijk contract meer waard dan een ambitieus percentage dat u niet kunt verdedigen.
Hoe bewijst u een overdracht van rechten bij een controle?
Met drie stukken: een geschreven overeenkomst die vóór de betaling is ondertekend en het werk en de omvang van de rechten beschrijft, een factuur die de lijn overdracht apart zet, en een bewijs van reële exploitatie, zoals een link naar de publicatie of een exemplaar van het boek. De chronologie telt even zwaar als de inhoud.
Verder lezen
Deze gids is louter informatief. Drempels en bedragen worden elk jaar geïndexeerd: controleer ze bij de FOD Financiën of bij uw boekhouder voordat u beslist.
