De voorwaarden om het statuut te krijgen
Het statuut van student-zelfstandige bestaat sinds 2017. Het is geen apart fiscaal statuut, maar een verlaagd stelsel van sociale bijdragen, voorbehouden aan wie echt studeert.
Vier voorwaarden moeten tegelijk vervuld zijn.
-
Tussen 18 en 25 jaar oud zijn. Het statuut loopt af in het kwartaal waarin u 25 wordt.
-
Hoofdzakelijk ingeschreven zijn in een erkende onderwijsinstelling, in België of in het buitenland, voor minstens 27 studiepunten of 17 lesuren per week.
-
Regelmatig de lessen volgen, met het oog op een diploma dat door een bevoegde overheid erkend wordt.
-
Een zelfstandige beroepsactiviteit uitoefenen, alleen of in vennootschap, en aangesloten zijn bij een sociaal verzekeringsfonds.
Een masterproef of een eindstage volstaat niet altijd om aan de voorwaarde inzake studiepunten te voldoen. Vraag het na bij uw fonds voor u op verlaagde bijdragen rekent voor dat semester.
Het statuut aanvragen
U vraagt het statuut aan bij uw sociaal verzekeringsfonds, ten laatste op de laatste dag van het kwartaal waarvoor u het vraagt. Verder terugwerken kan niet: een late aanvraag doet u het voordeel van het voorbije kwartaal verliezen.
U voegt een inschrijvingsattest van uw instelling toe met het aantal studiepunten of lesuren. Het fonds bezorgt het dossier aan het RSVZ, dat beslist.
Het statuut wordt elk academiejaar hernieuwd. Bij elke start van het jaar bezorgt u dus een nieuw attest.
Vraag het statuut meteen aan bij uw inschrijving bij het ondernemingsloket, in dezelfde beweging. Zo ontdekt u niet op het einde van het kwartaal dat er een volledige bijdrage verschuldigd is.
Sociale bijdragen volgens uw inkomen
Het principe is eenvoudig: zolang uw netto jaarinkomen bescheiden blijft, betaalt u niets of bijna niets. De drempels worden elk jaar geïndexeerd, maar de logica is sinds de invoering van het statuut dezelfde gebleven.
Het inkomen dat meetelt is het netto-inkomen, dus na aftrek van uw beroepskosten. Een goede opvolging van uw kosten kan u dus onder een drempel houden en uw bijdrage volledig veranderen.
Bijdragen volgens het netto jaarinkomen
| Netto jaarinkomen |
Sociale bijdrage |
| Onder de eerste drempel, ongeveer 8 400 € |
Geen bijdrage verschuldigd |
| Tussen de eerste en de tweede drempel, ongeveer 8 400 tot 16 900 € |
Verlaagde bijdrage op het deel boven de eerste drempel |
| Boven de tweede drempel |
Bijdragen van een zelfstandige in hoofdberoep |
| Bij elk inkomen |
Aansluiting en aangifte blijven verplicht |
Zoals bij elke zelfstandige zijn de bijdragen eerst voorlopig en worden ze twee tot drie jaar later geregulariseerd. Houd opzij wat u nog niet betaald hebt, ook als het bedrag ver weg lijkt.
Kinderbijslag en de belastingen van uw ouders
Twee indirecte gevolgen wegen vaak zwaarder door dan de bijdrage zelf, en het zijn net die twee die studenten te laat ontdekken.
Het groeipakket of de kinderbijslag blijft betaald zolang uw activiteit binnen de grenzen van uw regio blijft, uitgedrukt in werkuren of in inkomen naargelang het geval. De grens overschrijden kan de betaling voor dat kwartaal schorsen.
Fiscaal blijft u ten laste van uw ouders zolang uw nettobestaansmiddelen onder een jaarlijks plafond blijven, dat hoger ligt in een eenoudergezin. Daarboven verliezen uw ouders een verhoging van de belastingvrije som die vaak meer kost dan uw winst.
Maak de berekening voor u een grote opdracht aanvaardt op het einde van het kalenderjaar. Een facturatie enkele weken opschuiven volstaat soms om onder een plafond te blijven.
Btw en facturatie
Het statuut van student-zelfstandige verlaagt de sociale bijdragen, niet de btw-verplichtingen. U bent btw-plichtig vanaf de eerste gefactureerde euro, net als een zelfstandige in hoofdberoep.
In de praktijk kiezen de meeste student-zelfstandigen voor de vrijstellingsregeling zolang hun omzet onder 25 000 € per jaar blijft: geen btw aanrekenen, geen periodieke aangifte, maar ook geen recuperatie.
Uw facturen moeten toch de wettelijke vermeldingen bevatten: doorlopende nummering, datum, volledige identificatie van beide partijen, omschrijving van de prestaties en vermelding van de toegepaste regeling.
-
Een opeenvolgend factuurnummer, zonder gat in de reeks.
-
Uw ondernemingsnummer en dat van de klant als die btw-plichtig is.
-
De vermelding van de vrijstellingsregeling als u die geniet.
-
De vervaldag van de betaling, die u van pas komt bij een herinnering.
Een factuur die niet in orde is blijft verschuldigd door de klant, maar ze bemoeilijkt de inning en zijn aftrek. Doe het dus meteen bij de eerste factuur correct.
Wat verandert er na uw studies
Het statuut stopt bij het einde van uw studies of in het kwartaal waarin u 25 wordt. U schuift dan door naar een bijberoep als u minstens halftijds werk vindt, of naar een hoofdberoep.
Bij die eerste overstap naar hoofdberoep worden de minimumbijdragen verschuldigd, ook zonder inkomen. Dat is de echte schaalsprong, en die bereidt u voor met twee kwartalen reserve.
Zet u de activiteit voort, behoud dan hetzelfde ondernemingsnummer en dezelfde boekhouding. Uw eerste drie jaren cijfers dienen als basis voor uw latere regularisaties.
Novadesko voor een student-zelfstandige
Tussen lessen, examens en klanten door moet uw boekhouding op een telefoon passen. Dat is het uitgangspunt van Novadesko.
-
Een correcte factuur vanaf uw telefoon, met automatische nummering en wettelijke vermeldingen.
-
De vermelding van de vrijstellingsregeling wordt automatisch toegevoegd zodra u die geniet.
-
Uw kosten fotograferen volstaat: ze worden gelezen en ingedeeld, wat het netto-inkomen verlaagt waarop uw bijdragen berekend worden.
-
Opvolging van uw jaaromzet, zodat u de grens van 25 000 € ziet naderen voor u ze ongewild overschrijdt.
-
Automatische betalingsherinneringen, want klanten opvolgen tijdens de blok gebeurt nooit.
-
Een boekhoudkundige export die klaar is voor de boekhouder van uw ouders of voor de uwe.
Veelgestelde vragen
Mag ik een studentenjob combineren met het zelfstandigenstatuut?
Ja. Een studentenjob met contract en een zelfstandige activiteit gaan samen, maar beide tellen mee voor de grenzen van de kinderbijslag en voor de bestaansmiddelen die u ten laste van uw ouders houden.
Kan het statuut onder 18 jaar?
Neen. Het stelsel begint in het kwartaal waarin u 18 wordt. Daarvoor is een zelfstandige activiteit niet mogelijk.
Wat als ik mijn jaar niet haal?
Het statuut blijft mogelijk zolang u regelmatig ingeschreven bent voor het vereiste aantal studiepunten en de lessen volgt. Stopt u in de loop van het jaar, dan meldt u dat aan uw fonds, dat uw bijdragen herberekent.
Moet ik btw aanrekenen aan mijn klanten?
Onder de vrijstellingsregeling en onder 25 000 € jaaromzet niet. U factureert zonder btw en vermeldt de toegepaste regeling. Daarboven schakelt u over naar de normale regeling met kwartaalaangifte.
Verliezen mijn ouders een belastingvoordeel?
Enkel als uw nettobestaansmiddelen boven het jaarplafond komen dat u ten laste houdt. Blijft u eronder, dan verandert er niets voor hen.
Ook interessant
De drempels, plafonds en bedragen op deze pagina worden elk jaar geïndexeerd. Controleer ze bij uw sociaal verzekeringsfonds, bij de FOD Financiën of bij uw boekhouder voordat u beslist.
